🌐 معرفی رویکرد کرج شبکه در اجرای پروژه‌های زیرساخت

اجرای یک پروژه شبکه در محیط کارخانه یا سازمان با نصب چند سوئیچ و اتصال تعدادی کامپیوتر به یکدیگر تمام نمی‌شود. در پروژه‌های حرفه‌ای، شبکه باید از نظر لایه دسترسی، توزیع و هسته، سرویس‌های زیرساختی، امنیت، سرور، مجازی‌سازی، ذخیره‌سازی، پشتیبان‌گیری و مانیتورینگ به‌صورت یکپارچه طراحی و مدیریت شود.

یکی از رویکردهای مهم در پروژه‌های شرکت کرج شبکه، ابتدا بررسی وضعیت موجود و سپس اصلاح زیرساخت است. در بسیاری از شبکه‌های قدیمی، کابل‌کشی نامرتب، پچ‌پنل‌های بدون برچسب، رک‌های شلوغ، اتصالات نامشخص، VLANهای غیراصولی و تنظیمات پراکنده باعث می‌شوند عیب‌یابی بسیار دشوار شود. بنابراین پیش از اجرای تغییرات منطقی، زیرساخت فیزیکی و ساختار ارتباطی شبکه بررسی و سامان‌دهی می‌شود.

در بخش سوئیچینگ، از سوئیچ‌های Cisco 2960 در لایه دسترسی و Cisco 3850 در نقش سوئیچ مرکزی یا Core استفاده شده و بسته به معماری پروژه، VLANها ایجاد و پورت‌ها به شکل مناسب در شبکه قرار گرفته‌اند. ارتباطات Trunk و در پروژه‌های دارای چند لینک، EtherChannel نیز برای ایجاد ظرفیت و افزونگی مناسب مورد استفاده قرار گرفته است.

در سمت امنیت نیز FortiGate به‌عنوان یکی از اجزای اصلی معماری امنیتی مورد استفاده قرار گرفته و برای کنترل ترافیک بین VLANها و اینترنت، ایجاد Policy، Captive Portal، SSL VPN، ارتباط IPsec بین شعب و فعال‌سازی قابلیت‌های UTM و Web Filter پیکربندی شده است.

🏗️ اقدامات مشترک در پروژه‌های کرج شبکه

با وجود تفاوت میان کارخانجات و سازمان‌ها، یک مجموعه اقدامات پایه در همه پروژه‌ها انجام شده است. این اقدامات با هدف ایجاد یک زیرساخت استاندارد، قابل کنترل و قابل پشتیبانی در پروژه‌ها در نظر گرفته شده‌اند.

• 🔌 اصلاح و سامان‌دهی کابل‌کشی شبکه
• 🗄️ مرتب‌سازی رک‌ها و مدیریت کابل‌ها
• 🔗 سامان‌دهی و مستندسازی Patch Panel
• 🖧 کانفیگ سوئیچ‌های Cisco 2960
• 🧩 طراحی و پیاده‌سازی VLAN
• 🔀 ایجاد ارتباط Trunk
• ⚡ پیاده‌سازی EtherChannel در لینک‌های موردنیاز
• 🧠 اتصال سوئیچ‌های دسترسی به Cisco Core 3850
• 🛡️ کانفیگ ACL روی سوئیچ مرکزی
• 🔥 اتصال Core شبکه به FortiGate
• 🌐 تعریف Policy برای دسترسی VLANها به اینترنت
• 🎫 استفاده از Captive Portal در سناریوهای موردنیاز
• 🖥️ فراهم‌کردن دسترسی کنترل‌شده به ماشین‌های مجازی داخل VCenter
• 🔐 فعال‌سازی Web Filter و قابلیت‌های مهم UTM
• 📦 کانفیگ SAN Switch و اتصال زیرساخت ذخیره‌سازی
• 🔄 انتقال ماشین‌های مجازی از Local Datastore به SAN Storage با vMotion
• 💾 نصب و راه‌اندازی Veeam Backup
• 👤 راه‌اندازی و مدیریت Active Directory
• 📡 راه‌اندازی و مدیریت DHCP و DNS
• 📊 راه‌اندازی یا پیکربندی SolarWinds برای مانیتورینگ

برای مطالعه بیشتر درباره این بخش‌ها می‌توانید از مقالات 🔗 مستندسازی شبکه استفاده کنید.

🏭 نمونه کار پروژه شبکه کارخانه درنا

پروژه شبکه درنا یکی از نمونه‌هایی است که در آن اصلاح زیرساخت موجود و ایجاد نظم در معماری شبکه اهمیت ویژه‌ای داشته است. در محیط‌های صنعتی، شبکه معمولاً در طول زمان توسعه پیدا می‌کند و تجهیزات جدید به ساختار قبلی اضافه می‌شوند. نتیجه این فرایند در صورت نبود مستندسازی، می‌تواند شبکه‌ای پیچیده با کابل‌های متعدد، اتصالات نامشخص و تنظیمات پراکنده باشد.

🔧 اصلاح زیرساخت فیزیکی و سوئیچینگ

در این پروژه، اصلاح کابل‌کشی، مرتب‌سازی رک و سامان‌دهی پچ‌پنل‌ها در کنار کانفیگ سوئیچ‌های Cisco 2960 انجام شد. هدف از این مرحله ایجاد نظم فیزیکی و منطقی بود تا هر پورت و مسیر ارتباطی قابل شناسایی و مدیریت باشد.

پس از سامان‌دهی لایه دسترسی، VLANهای موردنیاز ایجاد و پورت‌های سوئیچ بر اساس نقش تجهیزات و کاربران تنظیم شدند. ارتباط میان سوئیچ‌های دسترسی و Core 3850 از طریق Trunk برقرار شد و در بخش‌هایی که چند لینک برای ارتباط وجود داشت، EtherChannel برای تجمیع لینک‌ها و افزایش ظرفیت ارتباطی مورد استفاده قرار گرفت.

🛡️ ACL، FortiGate و کنترل دسترسی

در لایه مرکزی، ACLهای موردنیاز روی Core 3850 تعریف شد تا ترافیک میان شبکه‌ها بر اساس سیاست‌های موردنظر کنترل شود. سپس ارتباط Core با FortiGate برقرار شد تا کنترل ترافیک خروجی و دسترسی VLANها به اینترنت در لایه امنیتی انجام شود.

در این ساختار، Policyهای دسترسی به اینترنت ایجاد شده و در سناریوی مربوط، Captive Portal نیز برای کنترل و احراز هویت دسترسی کاربران به شبکه مورد استفاده قرار گرفته است. Web Filter و قابلیت‌های UTM فایروال نیز برای افزایش سطح کنترل و امنیت فعال شدند.

🖥️ زیرساخت مجازی‌سازی و بکاپ

در بخش سرور، دسترسی به ماشین‌های مجازی موجود در VCenter بررسی و ساختار ارتباطی موردنیاز برای سرویس‌های مجازی‌سازی تنظیم شد. همچنین SAN Switch پیکربندی شده و زیرساخت SAN Storage در معماری ذخیره‌سازی قرار گرفت.

یکی از اقدامات مهم، انتقال ماشین‌های مجازی از Local Datastore به Share Storage مبتنی بر SAN با استفاده از قابلیت vMotion بود. این کار امکان استفاده بهتر از زیرساخت ذخیره‌سازی اشتراکی و مدیریت انعطاف‌پذیرتر ماشین‌های مجازی را فراهم می‌کند.

در نهایت Veeam Backup برای ایجاد زیرساخت پشتیبان‌گیری ماشین‌های مجازی نصب و راه‌اندازی شد.

🔗 راهنمای Veeam Backup و 🔗 راهنمای VMware vSphere از مقالات مرتبط این بخش هستند.

🏭 نمونه کار پروژه شبکه کارخانه مینو

در پروژه شبکه مینو نیز بخش‌های پایه زیرساخت شامل اصلاح کابل‌کشی، سامان‌دهی رک و پچ‌پنل، کانفیگ سوئیچ‌های 2960، VLAN، Trunk، EtherChannel و ارتباط با Core 3850 در نظر گرفته شد. تفاوت اصلی این پروژه در تمرکز بیشتر بر کنترل دسترسی کاربران و مدیریت امنیتی ترافیک شبکه بود.

🎫 Captive Portal و سیاست دسترسی کاربران

در معماری شبکه، VLANهای مختلف از یکدیگر تفکیک شدند و سیاست‌های دسترسی آن‌ها به اینترنت توسط FortiGate تعریف شد. برای سناریوهای نیازمند احراز هویت، Captive Portal به‌عنوان بخشی از کنترل دسترسی کاربران مورد استفاده قرار گرفت.

این رویکرد کمک می‌کند دسترسی شبکه تنها بر مبنای اتصال فیزیکی نباشد و بتوان برای کاربران یا گروه‌های مختلف سیاست‌های مناسب‌تری تعریف کرد.

🔐 تقویت امنیت شبکه

در این پروژه، علاوه بر ACLهای Core، سیاست‌های FortiGate برای کنترل ارتباط VLANها، دسترسی اینترنت و سرویس‌های موردنیاز تعریف شد. Web Filter و قابلیت‌های UTM فایروال برای کنترل تهدیدها و محدودسازی دسترسی‌های نامناسب مورد توجه قرار گرفتند.

در بخش امنیت کاربران نیز Active Directory به‌عنوان یکی از اجزای اصلی مدیریت هویت، در کنار DHCP و DNS مورد استفاده قرار گرفت تا مدیریت سرویس‌های شبکه ساختارمندتر باشد.

📊 مانیتورینگ و کنترل زیرساخت

SolarWinds برای مانیتورینگ اجزای شبکه در معماری پروژه مورد استفاده قرار گرفت تا وضعیت تجهیزات و سرویس‌ها بهتر قابل مشاهده باشد. مانیتورینگ به تیم فنی کمک می‌کند وضعیت لینک‌ها و تجهیزات را پیش از تبدیل شدن یک مشکل کوچک به قطعی گسترده بررسی کند.

🛢️ نمونه کار پروژه شرکت پمپ‌های صنعتی نفت

پروژه شبکه شرکت پمپ‌های صنعتی نفت از نمونه پروژه‌هایی است که در آن علاوه بر اصلاح زیرساخت شبکه، ارتباطات امن و سرویس‌های زیرساختی مورد توجه قرار گرفته‌اند. در محیط‌های صنعتی، تفکیک شبکه کاربران و سرویس‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا همه تجهیزات نباید امکان ارتباط مستقیم با یکدیگر را داشته باشند.

🔀 طراحی VLAN و ارتباط با Core

سوئیچ‌های Cisco 2960 در لایه دسترسی پیکربندی شدند و VLANهای موردنیاز برای تفکیک ترافیک ایجاد گردیدند. لینک‌های Trunk و EtherChannel برای ارتباط با Core 3850 مورد استفاده قرار گرفتند.

در Core، ACLهای لازم برای محدودسازی ارتباط شبکه‌ها تعریف شد. این تفکیک باعث می‌شود ترافیک بخش‌های مختلف شبکه بدون سیاست مشخص به یکدیگر دسترسی نداشته باشد.

🔥 FortiGate و ارتباط امن شعب

یکی از بخش‌های مهم این پروژه، استفاده از FortiGate برای ایجاد سیاست‌های امنیتی و ارتباطات امن بود. در سناریوهای دارای شعب، ارتباط بین شعب با استفاده از IPsec Site-to-Site VPN برقرار شد تا ارتباط شبکه‌ها از مسیر اینترنت به شکل رمزگذاری‌شده انجام شود.

در بخش دیگری از سناریوهای دسترسی، SSL VPN برای کاربران مجاز در نظر گرفته شد تا دسترسی از راه دور به منابع مشخص شبکه با سیاست‌های امنیتی کنترل‌شده انجام شود.

در کنار این موارد، Web Filter و قابلیت‌های UTM برای کنترل بهتر ترافیک اینترنت فعال شدند و Policyهای دسترسی بر اساس VLAN و نیاز سرویس‌ها تنظیم شدند.

🌐 تجهیزات MikroTik در بخش ارتباطی

در بخشی از معماری ارتباطی پروژه، تجهیزات MikroTik نیز برای سرویس‌های موردنیاز شبکه مورد استفاده قرار گرفتند. استفاده از MikroTik در سناریوهای خاص می‌تواند برای مدیریت برخی ارتباطات، Routing، سرویس‌های ارتباطی و سناریوهای لبه شبکه مناسب باشد؛ البته انتخاب نقش تجهیزات بر اساس معماری هر پروژه انجام می‌شود.

🍬 نمونه کار پروژه شبکه کارخانه قند کرج

در پروژه کارخانه قند کرج، هدف اصلی ایجاد نظم در شبکه موجود، افزایش قابلیت مدیریت، کنترل دسترسی و آماده‌سازی زیرساخت برای سرویس‌های سروری و مجازی‌سازی بود.

🗄️ رک، پچ‌پنل و لایه دسترسی

اصلاح کابل‌کشی و مرتب‌سازی رک از نخستین اقدامات بود. پچ‌پنل‌ها سامان‌دهی و ارتباطات فیزیکی تا حد امکان قابل شناسایی شدند. پس از اصلاح بخش فیزیکی، سوئیچ‌های Cisco 2960 پیکربندی و VLANهای موردنیاز روی آن‌ها ایجاد شدند.

ارتباط Trunk میان لایه دسترسی و Core 3850 برقرار شد و در لینک‌های موردنیاز، EtherChannel مورد استفاده قرار گرفت. این ساختار، امکان انتقال VLANهای مختلف و مدیریت متمرکزتر شبکه را فراهم می‌کند.

🖥️ Active Directory، DHCP و DNS

در لایه سرویس‌های شبکه، Active Directory برای مدیریت کاربران و سیستم‌ها، DHCP برای تخصیص آدرس‌های IP و DNS برای Name Resolution در نظر گرفته شدند. ترکیب این سرویس‌ها با ساختار VLAN باعث می‌شود مدیریت کاربران و تجهیزات سازمانی منظم‌تر شود.

دسترسی کاربران به منابع شبکه نیز از طریق سیاست‌های تعریف‌شده در ساختار امنیتی کنترل شد و Core 3850 از طریق معماری مناسب به FortiGate متصل گردید.

💾 SAN، vMotion و Veeam

در بخش مجازی‌سازی، SAN Switch پیکربندی و Share Storage در اختیار زیرساخت VMware قرار گرفت. سپس ماشین‌های مجازی از Local Datastore به Storage اشتراکی SAN با vMotion منتقل شدند.

در مرحله بعد، Veeam Backup برای تهیه نسخه پشتیبان از ماشین‌های مجازی و افزایش قابلیت بازیابی اطلاعات راه‌اندازی شد. این بخش از پروژه اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا داشتن سرور بدون داشتن استراتژی بکاپ مناسب، زیرساخت کاملی محسوب نمی‌شود.

🎨 نمونه کار پروژه شبکه دانشگاه هنر رسام

در پروژه دانشگاه هنر رسام، علاوه بر زیرساخت شبکه و سرویس‌های استاندارد، مدیریت کاربران، کنترل تجهیزات و دسترسی از راه دور اهمیت بیشتری داشت. محیط‌های آموزشی معمولاً کاربران متنوعی دارند و لازم است شبکه دانشجویان، کارکنان، مدیریت و تجهیزات مختلف تا حد امکان تفکیک و کنترل شود.

☎️ راه‌اندازی VoIP با Issabel

در این پروژه، یکی از بخش‌های خاص به راه‌اندازی سیستم تلفنی تحت شبکه اختصاص داده شد. پلتفرم Issabel برای پیاده‌سازی VoIP مورد استفاده قرار گرفت و تنظیمات لازم برای داخلی‌ها، صف تماس، IVR و سناریوهای مرتبط با مدیریت تماس انجام شد.

ایجاد صف تماس به مجموعه اجازه می‌دهد تماس‌های ورودی بر اساس سیاست مشخص میان کارشناسان توزیع شوند. IVR نیز می‌تواند تماس‌گیرنده را در همان ابتدای تماس به بخش موردنظر هدایت کند.

این معماری علاوه بر کاهش وابستگی به سیستم تلفنی سنتی، امکان مدیریت بهتر داخلی‌ها و گزارش‌گیری از تماس‌ها را فراهم می‌کند.

🔗 راهنمای کامل VoIP و 🔗 آموزش و راه‌اندازی Issabel برای مطالعه بیشتر پیشنهاد می‌شوند.

🖥️ مدیریت متمرکز سیستم‌ها با Endpoint Central

یکی دیگر از اقدامات تخصصی در این پروژه، پیکربندی ManageEngine Endpoint Central برای مدیریت متمرکز سیستم‌های کلاینت بود. چنین سامانه‌ای می‌تواند مدیریت نرم‌افزارها، به‌روزرسانی‌ها، موجودی سیستم‌ها و برخی سیاست‌های مدیریتی Endpointها را ساده‌تر کند.

در محیطی که تعداد سیستم‌ها زیاد است، مدیریت تک‌به‌تک کلاینت‌ها زمان‌بر خواهد بود. مدیریت متمرکز Endpointها کمک می‌کند تیم فناوری اطلاعات کنترل بهتری روی وضعیت سیستم‌ها داشته باشد.

🛡️ کنترل دسترسی و امنیت کاربران

در این پروژه نیز ساختار VLAN، ACL، FortiGate، Web Filter و UTM در کنار Active Directory، DHCP و DNS به‌عنوان اجزای زیرساخت شبکه مورد استفاده قرار گرفتند. برای دسترسی‌های خاص از راه دور نیز SSL VPN و در سناریوهای ارتباط بین شعب IPsec VPN قابل استفاده بود.

🔐 معماری امنیت شبکه در پروژه‌های کرج شبکه

امنیت در این پروژه‌ها به یک ابزار یا یک فایروال محدود نشده است. معماری امنیتی در چند لایه پیاده‌سازی شده و هر لایه وظیفه مشخصی دارد.

این مدل لایه‌ای باعث می‌شود خرابی یا دور زدن یک کنترل امنیتی به‌تنهایی کل شبکه را در معرض خطر قرار ندهد. البته سیاست امنیتی واقعی باید متناسب با ریسک، نوع اطلاعات و الزامات هر سازمان طراحی شود.

⚡ Cisco 2960، Core 3850، Trunk و EtherChannel در پروژه‌ها

یکی از ساختارهای تکرارشونده در این نمونه‌کارها، استفاده از Cisco 2960 در لایه Access و Cisco 3850 در لایه مرکزی است. در این معماری، سوئیچ‌های دسترسی وظیفه اتصال کاربران و تجهیزات را بر عهده دارند و Core نقش نقطه مرکزی ارتباطی را ایفا می‌کند.

VLANها امکان جداسازی منطقی کاربران و سرویس‌ها را فراهم می‌کنند. برای انتقال چند VLAN میان سوئیچ‌ها از Trunk استفاده می‌شود. زمانی که نیاز به چند لینک فیزیکی میان تجهیزات وجود داشته باشد، EtherChannel می‌تواند لینک‌ها را در قالب یک Logical Link تجمیع کند.

این ساختار علاوه بر استفاده بهتر از ظرفیت لینک‌ها، می‌تواند افزونگی ارتباطی مناسبی ایجاد کند. البته طراحی EtherChannel باید با توجه به مدل تجهیزات، روش مذاکره لینک و توپولوژی واقعی شبکه انجام شود.

🔗 آموزش کانفیگ سوئیچ سیسکو و 🔗 EtherChannel در Cisco برای مطالعه بیشتر پیشنهاد می‌شوند.

☁️ VCenter، SAN و انتقال ماشین‌های مجازی با vMotion

در زیرساخت‌های مجازی‌سازی، استفاده از Local Datastore می‌تواند مدیریت ماشین‌های مجازی را به یک میزبان یا مجموعه مشخص محدود کند. با ایجاد Share Storage مبتنی بر SAN و اتصال Hostها به آن، امکان استفاده از Storage اشتراکی فراهم می‌شود.

در پروژه‌های موردنظر، SAN Switch پیکربندی شده و ارتباط سرورها با Storage برقرار شده است. سپس ماشین‌های مجازی از Local Datastore به Share Storage SAN با استفاده از vMotion منتقل شده‌اند.

vMotion یکی از قابلیت‌های مهم VMware برای جابه‌جایی ماشین مجازی میان Hostهاست و استفاده صحیح از آن می‌تواند انعطاف‌پذیری مدیریت زیرساخت را افزایش دهد.

بعد از این مرحله، Veeam Backup برای ایجاد ساختار پشتیبان‌گیری مورد استفاده قرار گرفته است. در معماری حرفه‌ای، Backup نباید صرفاً به معنای کپی فایل‌ها باشد؛ بلکه باید قابلیت بررسی صحت نسخه پشتیبان و بازیابی در شرایط مختلف نیز در نظر گرفته شود.

📊 SolarWinds و مانیتورینگ زیرساخت شبکه

با بزرگ‌تر شدن شبکه، تشخیص مشکلات بدون سیستم مانیتورینگ دشوارتر می‌شود. SolarWinds در پروژه‌ها برای نظارت بهتر بر تجهیزات و سرویس‌های شبکه مورد استفاده قرار گرفته است.

مانیتورینگ مناسب می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت لینک‌ها، تجهیزات، مصرف منابع و رخدادهای شبکه ارائه کند. هدف از این کار صرفاً مشاهده وضعیت فعلی نیست؛ بلکه ایجاد امکان تشخیص زودهنگام مشکلات است.

🔄 ارتباط شعب با IPsec و دسترسی راه دور با SSL VPN

در مجموعه‌هایی که چند شعبه دارند، ایجاد ارتباط امن میان شبکه‌ها اهمیت زیادی دارد. در سناریوهای پروژه‌های کرج شبکه، FortiGate برای برقراری IPsec Site-to-Site VPN میان شعب مورد استفاده قرار گرفته است.

در این حالت، ارتباط شبکه‌های مختلف از طریق تونل رمزگذاری‌شده برقرار می‌شود و کاربران می‌توانند بر اساس Policy به سرویس‌های موردنیاز شعب دیگر دسترسی پیدا کنند.

برای کاربران راه دور نیز SSL VPN در پروژه‌های مربوطه مورد استفاده قرار گرفته است. تفاوت اصلی این دو سناریو در این است که IPsec Site-to-Site معمولاً برای ارتباط شبکه به شبکه مناسب است، در حالی که SSL VPN می‌تواند برای دسترسی کاربران مجاز از راه دور به منابع مشخص شبکه مورد استفاده قرار گیرد.

📋 جدول خلاصه پروژه‌ها و خدمات تخصصی

پروژه	تمرکز اصلی	اقدامات شاخص
کارخانه درنا	اصلاح و بازطراحی زیرساخت	Rack، Patch Panel، VLAN، Trunk، EtherChannel، Core 3850، FortiGate، SAN، vMotion، Veeam
کارخانه مینو	امنیت و کنترل دسترسی	VLAN، ACL، Captive Portal، Web Filter، UTM، AD، DHCP، DNS، SolarWinds
پمپ‌های صنعتی نفت	امنیت و ارتباطات	FortiGate، IPsec، SSL VPN، MikroTik، ACL، VLAN و Core
کارخانه قند کرج	زیرساخت سرور و ذخیره‌سازی	SAN، vMotion، Veeam، AD، DHCP، DNS، Cisco، FortiGate
دانشگاه هنر رسام	شبکه سازمانی و ارتباطات	Issabel، صف تماس، IVR، Endpoint Central، VLAN، FortiGate، SSL VPN

📚 مقالات پیشنهادی سایت درباره فناوری‌های استفاده‌شده در پروژه‌ها

1. 🔗 VLAN چیست و چگونه طراحی می‌شود؟
2. 🔗 آموزش کانفیگ سوئیچ Cisco
3. 🔗 اصول امنیت شبکه
4. 🔗 فایروال شبکه چیست؟
5. 🔗 Veeam Backup
6. 🔗 SAN Storage
7. 🔗 VMware vSphere و VCenter
8. 🔗 مانیتورینگ شبکه
9. 🔗 SolarWinds
10. 🔗 Active Directory
11. 🔗 DHCP 
12. 🔗 راه‌اندازی Issabel
13. 🔗 ManageEngine Endpoint Central

❓ سوالات متداول درباره پروژه‌ها و نمونه کارهای کرج شبکه

سوال	پاسخ
شرکت کرج شبکه در پروژه‌های معرفی‌شده چه خدماتی ارائه کرده است؟	خدمات شامل اصلاح کابل‌کشی، مرتب‌سازی رک و پچ‌پنل، پیکربندی Cisco 2960 و Core 3850، VLAN، Trunk، EtherChannel، ACL، FortiGate، سرور، VCenter، SAN، Veeam، Active Directory، DHCP، DNS و مانیتورینگ بوده است.
آیا در پروژه‌ها از VLAN استفاده شده است؟	بله. VLAN‌بندی یکی از اجزای اصلی معماری شبکه پروژه‌ها بوده و برای تفکیک منطقی کاربران و سرویس‌ها استفاده شده است.
EtherChannel در پروژه‌ها چه کاربردی داشته است؟	در لینک‌های موردنیاز برای تجمیع چند لینک فیزیکی و ایجاد یک ارتباط منطقی با ظرفیت و افزونگی مناسب استفاده شده است.
FortiGate در پروژه‌ها چه نقشی داشته است؟	FortiGate برای کنترل ترافیک، Policyهای دسترسی اینترنت، Captive Portal، Web Filter، قابلیت‌های UTM، SSL VPN و در پروژه‌های دارای شعب برای IPsec VPN استفاده شده است.
آیا ارتباط شعب با یکدیگر برقرار شده است؟	در پروژه‌هایی که دارای سناریوی شعب بوده‌اند، ارتباط Site-to-Site با استفاده از IPsec VPN روی FortiGate برقرار شده است.
آیا SSL VPN نیز در پروژه‌ها وجود داشته است؟	بله. در پروژه‌های دارای نیاز به دسترسی امن کاربران از راه دور، SSL VPN روی FortiGate مورد استفاده قرار گرفته است.
آیا از SAN Storage استفاده شده است؟	بله. SAN Switch و Share Storage در پروژه‌های مرتبط با مجازی‌سازی مورد استفاده قرار گرفته و ماشین‌های مجازی از Local Datastore به SAN منتقل شده‌اند.
ماشین‌های مجازی چگونه به SAN منتقل شده‌اند؟	در سناریوهای موردنظر، انتقال ماشین‌های مجازی از Local Datastore به Share Storage SAN با استفاده از vMotion انجام شده است.
آیا برای بکاپ از Veeam استفاده شده است؟	بله. Veeam Backup برای ایجاد زیرساخت پشتیبان‌گیری از ماشین‌های مجازی و افزایش قابلیت بازیابی اطلاعات نصب و راه‌اندازی شده است.
آیا در پروژه‌ها Active Directory، DHCP و DNS وجود داشته است؟	بله. این سرویس‌ها به‌عنوان بخش‌های زیرساختی شبکه در پروژه‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
آیا مانیتورینگ شبکه انجام شده است؟	بله. SolarWinds برای مانیتورینگ و مشاهده وضعیت بخش‌هایی از زیرساخت شبکه در پروژه‌ها مورد استفاده قرار گرفته است.
آیا کرج شبکه پروژه VoIP نیز اجرا کرده است؟	بله. در یکی از پروژه‌ها Issabel برای راه‌اندازی VoIP، داخلی‌ها، صف تماس و IVR پیکربندی و راه‌اندازی شده است.
آیا ManageEngine Endpoint Central نیز در پروژه‌ها استفاده شده است؟	بله. در یکی از پروژه‌ها Endpoint Central برای مدیریت متمرکز Endpointها پیکربندی شده است.
آیا MikroTik در پروژه‌های کرج شبکه استفاده شده است؟	در برخی سناریوهای ارتباطی و لبه شبکه از تجهیزات MikroTik استفاده شده و نقش آن‌ها بر اساس معماری و نیاز پروژه تعیین شده است.