در چنین شرایطی، داشتن یک استراتژی حرفهای برای پشتیبانگیری از اطلاعات، حیاتیترین وظیفه تیم IT است. استفاده از خدمات راه اندازی Backup Server به سازمانها کمک میکند تا چندین نسخه ایمن از دادههای خود در نقاط مختلف ذخیره کنند و در صورت بروز هرگونه بحران، بهسرعت بازیابی اطلاعات را انجام دهند. اما وقتی صحبت از حفاظت از دادهها میشود، مفاهیمی مثل Backup و Disaster Recovery مطرح میگردند که اگرچه شباهت زیادی دارند، اما در واقع دو فرآیند متفاوت هستند. در ادامه این مقاله از کرج شبکه ، بهطور کامل تفاوت این دو را بررسی میکنیم تا بدانید کدام استراتژی برای سازمان شما مناسبتر است؛ پس تا انتها با ما همراه باشید.
Backup چیست؟
بکاپ یا پشتیبانگیری از اطلاعات به معنای تهیه یک یا چند نسخه کپی از دادههای سازمانی و ذخیرهی آن در یک مکان دیگر است تا در صورت حذف یا آسیب دیدن فایلها، بتوان آنها را بازیابی کرد. هدف اصلی از استفاده بکاپگیری، محافظت از دادهها در برابر اتفاقاتی مانند پاک شدن تصادفی فایلها، خرابی هارد یا آلودگی به ویروسها است که ممکن است در هر سازمانی رخ دهند. تصور کنید کارمندی فایل مهمی را در سازمان شما به اشتباه حذف میکند. در این حالت، با داشتن بکاپ روزانه، میتوانید آن فایل را به راحتی بازیابی کرد و جلوی خسارت های احتمالی را بگیرید. انواع Backup عبارتند از:
- بکاپ کامل یاFull Backup : کپی کامل از همه دادهها. ساده اما زمانبر و پرحجم.
- بکاپ افزایشی Incremental Backup: فقط تغییرات نسبت به آخرین بکاپ ذخیره میشود. سریعتر و کمحجمتر.
- بکاپ تفاضلی یا Differential Backup: تغییرات نسبت به آخرین بکاپ کامل ذخیره میشود. از نظر زمان و حجم، چیزی ما
Disaster Recovery چیست؟
بازیابی پس از بحران یا DR (مخفف Disaster Recovery)، شامل مجموعهای از سیاستها و ابزارهایی است که برای بازیابی سریع سرویسهای حیاتی سازمان بعد از وقوع یک فاجعه طراحی میشوند. هدف از اجرای فرایند بازیابی پس از بحران حفاظت از دادهها نیست، بلکه اطمینان از ادامه فعالیت سازمان حتی در شرایط بحرانی است. تصور کنید یک دیتاسنتر به دلیل آتشسوزی از دسترس خارج شود. اگر سازمان DR داشته باشد، کل سیستمها از روی سایت پشتیبان ظرف چند دقیقه یا چند ساعت راهاندازی میشوند و کسبوکار بدون توقف ادامه پیدا میکند.
اجزای اصلی یک برنامه Disaster Recovery عبارت است:
- تعریف خدمات حیاتی و اولویتبندی: مشخص کردن اینکه کدام سرورها، اپلیکیشنها و دادهها باید اول بازیابی شوند.
- تعریف RTO یا Recovery Time Objective: شامل تعیین حداکثر زمان مجاز برای بازیابی سرویس تا دوباره در دسترس کاربران قرار گیرد.
- تعریف RPO یا Recovery Point Objective: شامل تعیین حداکثر مقدار دادهای که میتوان در زمان بروز فاجعه از دست داد (به طور مثال، چند ساعت یا چند دقیقه از آخرین نسخهی ذخیره شده)
- تعیین مکان/زیرساخت پشتیبان (Disaster Recovery Site): فراهمسازی سایت ثانویه (Cold/Warm/Hot Site) در یک موقعیت دیگر یا استفاده از سرویسهای Cloud.
- تعیین روشهای نگهداری داده و قابلیت بازیابی: مواردی مانند Replication، Snapshot، Backup offsite، و تستهای دورهای بازیابی.
- تعیین نقشها و فرایندها: مشخص کردن تیمهای مسئول، سندِ رفتار در حادثه، کانالهای ارتباطی اضطراری و فرایند تصمیمگیری.
- آزمون و تمرین: اجرای تمرینهای منظم (Tabletop و Full failover) برای تضمین عملیاتی بودن برنامه.
تفاوتهای کلیدی Backup و Disaster Recovery
حال که با Backup و Disaster Recovery آشنا شدید، زمان آن رسیده است که تفاوت پشتیبانگیری و بازیابی از فاجعه را یاد بگیرید؛ مواردی که به شما کمک میکند تا با انتخاب تجهیزات متناسب برای سازمان و تعیین استراتژیهای کارآمد، بقای کسبوکارتان را حتی در صورت بروز فجایع شدید نیز، به خوبی حفظ کنید. در جدول زیر، مقایسه Backup و Disaster recovery با در نظر گرفتن ۵ تفاوت کلیدی بین این دو فرایند انجام شده است تا بتوانید در موقع بروز بحرانهای سازمانی تهدیدکننده اطلاعاتتان، بهتر و سریعتر، عمل کنید.
| تفاوت/ نوع خدمات | Backup | Disaster Recovery |
| هدف | ذخیرهی نسخههای داده برای بازگردانی | تدوین استراتژی مناسب برای بازگرداندن سرویسها و تداوم کسبوکار در سطح سیستمی |
| زمان بازیابی | اغلب کندتر (بازیابی فایل/دیتابیس) | طراحیشده برای RTO مشخص با هدف کاهش Downtime تا حد ممکن |
| هزینه | نسبتاً کم تا متوسط (بسته به حجم و محل نگهداری) | نسبتاً کم تا متوسط (بسته به حجم و محل نگهداری) اغلب بالاتر به دلیل نیاز به زیرساخت پشتیبان، Replication، پرسنل و تست |
| تکنولوژی مورد استفاده | بکاپ کامل، تفاضلی، تکمیلی، Snapshot، Archive | Replication، Failover site، Orchestration، DR automation |
| سناریوی کاربرد | حذف تصادفی فایل، خراب شدن دیتابیس، نسخهبرداری یا نگهداری | آتش سوزی، سیل، خرابی دیتاسنتر، حملات پیچیدهی سایبری |
چه زمانی به بکاپ نیاز داریم و چه زمانی به Disaster Recovery؟
شناخت تفاوت Backup و Disaster recovery برای کمک به تدوین راهکارهایی برای حفظ اطلاعات سازمانی در شرایط حساس ضروری است، اما کافی نیست. شما به عنوان یک مدیر IT به خوبی باید بدانید که در چه موقعیتهایی، از کدام یک از این دو فرایند یا حتی ترکیبی از هر دو استفاده کنید.
اگر مشکل سازمان شما، فقط مواردی مانند حذف تصادفی، خرابیِ یک سرور یا آلودگی محدودی است که از یک بدافزار رخ دهد و میخواهید دادههای از دست رفته را از نسخهی قبلی بازگردانی کنید یا اینکه RTO و RPO کسبوکار شما بهگونهای است که بازیابی از نسخه ی بکاپ (برای مثال چند ساعت تا یک روز) برای سازمانتان قابلقبول خواهد بود، بهتر است از بکاپ استفاده کنید.
در مقابل، اگر سازمان بزرگی دارید و احتمال بروز حوادثی در سطح زیرساخت را میدهید (برای مثال دیتاسنتر از کار بیافتد، شبکه قطع شود یا حمله سایبری همهجانبه رخ دهد.) و لازم باشد که سرویسهای سازمان شما در کوتاهترین زمان ممکن به مکان یا زیرساخت دیگری منتقل شوند، در این حالت داشتن برنامه DR و یک سایت پشتیبان حیاتی برای سازمان شما بسیار ضروری است.
